آموزش مقدماتی حسابداری به زبان ساده - قسمت دوم

جهت مطالعه آموزش مقدماتی حسابداری به زبان ساده - قسمت اول اینجا کلیک کنید

آموزش مقدماتی حسابداری - قسمت دوم

سرفصلهای حسابداری

توضيح و تعريف ساده حسابها در کلیه موسسات بدون در نظر گرفتن نوع  فعالیت آنها , به شرح زیر میباشند :	نام سرفصل
(کلیه توانائیها و امکانات مالی بالقوه و بالفعل یک مجموعه )                          کلیه اموال و حقوق مالی یک موسسه	1-  دارائیها
( طلبهای دیگران از شرکت ما )                                                                مبالغی که موسسه ما به افراد و موسسات دیگر بدهکار است	2-  بدهیها
( کلیه دارائیهای یک موسسه پس از پرداخت کلیه بدهیهای آن )                     حقوق صاحبان موسسه نسبت به دارائیها	3-  سرمایه
هر گونه ارائه خدمات یا فروش کالا به مشتریان	4-  درآمدها
لوازم و خدماتی که برای تحصیل درآمد و ادامه حیات موسسه باید خریداری شوند .	5- هزینه ها

1 - اموال کلیه دارائیهای قابل لمس و رویت مانند وجوه نقد ، میز ، صندلی و غیره و حقوق مالی سایر دارائیها مانند مطالبات و سرقفلی میباشد

2- به عبارت دیگر می توان گفت بدهی حق و حقوق سایرین ( افراد یا موسساتی به غیر از صاحبان موسسه ) نسبت به دارائیهای ما میباشد

3- برای محاسبه سرمایه ، جمع هزینه ها را از جمع دارائیها  کسر میکنیم , در واقع سرمایه از تفاضل مبلغ بدهیها و دارائیها بدست می آید . 

4- هنگامی که یک شرکت , خدماتی برای دیگران انجام می دهد و یا کالایی به آنها می فروشد  مبلغ حاصل شده را درآمد گویند .

5 – کلیه مخارجی که برای کسب درآمد و انجام عملیات شرکت ضروری است در واقع هر چیزی که بمصرف می رسد.

طبقه بندی سر فصلهای حسابداری	سر فصلهای حسابداری
دارایی جاری (کوتاه مدت) داریی ثابت (بلند مدت) دارایی نامشهود (غیر مشهود)	دارائیها
بدهی جاری (کوتاه مدت) بدهی ثابت (بلندمدت)	بدهیها
سرمایه	سرمایه
درآمدها	درآمدها
هزینه ها	هزینه ها
حسابهای انتظامی	حسابهای انتظامی *
گروههای خاص	گروههای خاص *

طبقه بندی سرفصلهای حسابداری

* حسابهای انتظامی و گروه های خاص جز طبقه بندی اصلی سرفصلهای حسابداری نیست ولی در اینجا به منظور آشنایی به اختصار در مورد آنها توضیح می دهیم :

 1 – حسابهای انتظامی : همانطور که از نامشان پیداست به منظور نظم بخشیدن به حسابها در مواردی استفاده میشوند که به عنوان حسابدار بخواهیم اطلاعاتی را که تاثیری در دارائیها – بدهیها – سرمایه – درآمدها و هزینه ها ندارند در صورتهای مالی به منظور اطلاع و پیگیریهای بعدی منعکس کنیم مانند ( چکهای امانی یا تضمینی )

2- گروههای خاص : در مواردی که حسابی خاص در یک موسسه در هیچکدام از طبقه بندیهای پنجگانه قبلی نگنجد از این سرفصل استفاده می کنیم مانند ( جاری اشخاص )

 

طبقه بندی سرفصلها

1 -  دارائیها شامل سه دسته دارائیهای جاری – دارائیهای ثابت و دارائیهای نامشهود میشوند.

2- بدهیها نیز شامل دو دسته بدهیهای کوتاه مدت و بدهیهای بلندمدت میشوند.

3- سرمایه ,  درآمدها  و  هزینه ها  نیز طبقه بندی ندارند.

تعاریف طبقه بندی سرفصلهای حسابداری

دارائیها :        1- دارائیهای جاری              2- دارائیهای ثابت                3- دارائیهای نامشهود

1- دارائیهای جاری :

ü                  معمولا سهل تر و سریعتر از دارائیهای ثابت و نامشهود به وجه نقد تبدیل میشوند

ü                  غالبا گردش حساب ( کم و زیاد شدن ) آنها طی سال مالی زیاد است

2- دارائیهای ثابت :

Ø     معمولا سرعت تبدیل شدن آنها به وجه نقد پائین است

Ø     غالبا گردش حساب ( کم و زیاد شدن ) آنها طی سال مالی کم است

Ø     به قصد خرید و فروش خریداری و تحصیل نمی شوند

Ø     به مرور زمان ارزش خود را ازدست داده و فرسوده و مستهلک می شوند ( به جز زمین )

3- دارائیهای نامشهود :

کلیه اقلام دارایی که قابل رویت نبوده و عینیت فیزیکی ندارند ولی دارای ارزش بوده و قابل نقل و انتقال هستند

------------------------------------------------------------------------------------

بدهیها :             1- بدهیهای کوتاه مدت (جاری)               2- بدهیهای بلندمدت (ثابت)

1- بدهیهای کوتاه مدت (جاری) :

کلیه بدهیهای شرکت که سررسید و موعد پرداخت آنها کمترو پائین تر از یکسال است .

2- بدهیهای بلندمدت (ثابت) :

کلیه بدهیهای شرکت که سررسید و موعد پرداخت آنها بیشترو بالاتراز یکسال است . توضیح اینکه بدهی ثابت عنوان درستی نمی باشد ولی در بسیار از کتابها و منابع این اصطلاح معادل بدهی بلند مدت به کاربرده شده است .

دسته بندی کلی سرفصلهای حسابداری

حسابهای مجموعه سرفصلهای حسابداری به دو دسته کلی حسابهای دائمی و موقت تقسیم میشوند

طبقه بندی سر فصلهای حسابداری	سر فصلهای حسابداری	دسته بندی سر فصلهای حسابداری
دارایی جاری (کوتاه مدت) داریی ثابت (بلند مدت) دارایی نامشهود (غیر مشهود)	دارائیها	حسابهای دائمی
بدهی جاری (کوتاه مدت) بدهی ثابت (بلندمدت)	بدهیها
سرمایه	سرمایه
درآمدها	درآمدها	حسابهای موقت
هزینه ها	هزینه ها

حسابهای دائمی : در پایان هر سال مالی به سال مالی بعد انتقال می یابند .   ( دارائیها – بدهیها – سرمایه )

حسابهای موقت : در پایان هر سال مالی بسته شده و به سال مالی بعد انتقال نمی یابند . ( درآمد – هزینه )

آموزش مقدماتی حسابداری به زبان ساده - قسمت اول

برخی از اصول و مفاهیم و تعاریف اولیه و مشترک حسابداری

تعریف حسابداری

( نگهداری ، ثبت و ضبط  کلیه فعالیتهای مالی یک موسسه به منظور تهیه گزارشات مالی . )

حسابداری عبارت است از فن ثبت , طبقه بندی و تلخیص فعالیتهای مالی یک موسسه در قالب اعداد قابل سنجش به پول و تفسیر نتایج حاصل از آن . مجموعه قوانین و قواعدی که با استفاده از آنها بتوان اطلاعات مالی یک موسسه را گردآوری , طبقه بندی و در قالب گزارشات حسابداری برای اشخاص ذینفع ارائه داد را حسابداری گویند .

تعریف حسابدار

کسی که متخصص در امور مالی بوده و بتواند انواع گزارشهای مالی موسسات را تهیه نماید .

تعریف حسابرسی

 رسیدگی به حسابها جهت کشف هرگونه تقلب و سوءاستفاده احتمالی و اظهارنظر نسبت به صورتهای مالی

انواع موسسات از نظر نوع فعالیت

3 - موسسات تولیدی

2 - موسسات بازرگانی

1- موسسات خدماتی

1 -  موسسات خدماتی : کلیه موسساتی که درآمد آنها از محل ارائه خدمات به مشتریان تامین میگردد .

2 -  موسسات تجاری (بازرگانی) : کلیه موسساتی که جهت کسب درآمد اقدام به خرید و فروش هر نوع کالایی بدون ایجاد ارزش افزوده در آن می نمایند.

3 -  موسسات تولیدی (صنعتی) : کلیه موسساتی که با خرید مواد اولیه و تبدیل آنها به کالا جهت کسب درآمد اقدام به فروش کالای تولید شده می نمایند.

اصول و مفاهیم و تعاریف مشترک حسابداری

 برای نگهداری و در اختیار داشتن اطلاعات مالی هر شرکت ( اعم از خدماتی – بازرگانی  - صنعتی ) باید بر اساس موازین حسابداری از اصول و قوانینی به شرح زیر تبعیت کنیم :

برخی از مفروضات حسابداری

* فرض تفکیک شخصیت : یعنی شخصیت صاحب یا صاحبان موسسات ( اشخاص حقیقی ) از شخصیت موسسه ( اشخاص حقوقی ) جدا و منفک می باشد . شخص حقیقی , شخصی است که حقیقتا وجود دارد ( مثل من و شما ) ولی شخص حقوقی یا براساس مسائل حقوقی ویا بموجب خواست شخص یا اشخاصی حقیقی یا حقوقی دیگر و یا ...... حیات پیدا می کند و حقیقتا وجود خارجی ندارد .

* فرض واحد اندازه گیری : بر اساس اين فرض بايد كليه معاملات و فعاليتهاي مالي در دفاتر بر اساس واحد پول رايج كشورثبت شوند مثلا براي كشور ايران واحد پول رايج ريال است كه كليه فعاليتها نيز بر اساس ريال در دفتر ثبت و شناسايي ميشوند .                 

* فرض تداوم فعالیت : منظور از این فرض این است که هیچ شرکتی به نیت ورشکستگی تاسیس نمیشود . این خیلی طبیعی است که کلیه شرکتها با قصد سود آوری ، کار و فعالیت برای زمانی نامحدود که نقطه پایانی آن معلوم نیست فعالیت خود را آغاز نمایند .

* فرض دوره مالی : دوره یا سال مالی به زمانهای کوتاه مدت معمولا یکساله (  دوازده ماهه ) اطلاق می شود که طی آن حسابهای یک مجموعه رسیدگی و ثبت و نگهداری می شود . در پایان هر سال مالی بر اساس فرمولهای مشخصی می بایست حسابها اصلاح و بسته شوند و گزارشهای مالی تنظیم شوند .

* فرض روش تعهدي : طبق اين اصل شناسايي درآمدها و هزينه ها در دفاتربا جابجا شدن وجه نقد آنها ارتباطي ندارد بلكه كافي است تا هزينه يا درآمد اتفاق بيفتد تا ما آنها را شناسائی و در دفاتر ثبت كنيم به عبارت ديگر درآمدها به محض تحقق و هزينه ها به محض تحمل در دفاتر شناسايي و ثبت مي شوند .

برخی از اصول حسابداری

* اصل قیمت تمام شده : یعنی کلیه داراییهای یک موسسه به قیمتی که برای موسسه تحصیل شده ، در دفاترشناسایی و ثبت میشوند نه به قیمتی که واقعا ارزش دارند یا در بازار معامله میشوند .

* اصل تطابق درآمدها و هزینه ها : منظور از این اصل این است که کلیه درآمدها و هزینه های هر دوره یا سال مالی باید در همان دوره یا سال مالی ثبت و در دفاتر شناسایی شوند مثلا ما نمی توانیم هزینه یا درآمدی را که مربوط به سال مالی 83 می باشد در دفاتر سال مالی 82 یا 84 ثبت کنیم .

* اصل تحقق درآمد : زمانی درآمد در حسابها ثبت و شناسائی میشود که 1- معامله ای صورت پذیرفته باشد 2- درآمد قابل اندازه گیری باشد در غیر اینصورت درآمد تحقق نیافته است .

* اصل افشا : طبق اين اصل شناسايي باید نحوه گزارشگری مالی افشا کننده تمامی موارد با اهمیت بوده و به شکلی مناسب و کامل اطلاعات اساسی در دسترس استفاده کنندگان از صورتهای مالی قرار داشته باشد .

برخی از میثاقهای محدود کننده حسابداری

* اصل فزونی منافع بر مخارج : منافع حاصل از گزارشات مالی یک موسسه باید بیشتر از هزینه اجرا و اعمال روشهای حصول به نتایج آن باشد ، به عبارت دیگر مخارج ارائه برخی از اطلاعات و صرف وقت و هزینه جهت طبقه بندی کردن آنها در حسابداری بیشتر از منفعت ارائه این اطلاعات نباشد .

* اصل اهمیت : یعنی میتوان بر اساس اهمیت موضوع و مبلغ یک رویداد مالی از صحیح ترین روشها نیز چشم پوشی کرد به شرطی که استفاده کنندگان از گزارشات مالی گمراه نشوند .

* اصل محافظه کاری : یعنی نتایج بدست آمده از ثبتهای حسابداری باید کمترین اثر را بر درآمدها و بیشترین اثر را بر هزینه ها داشته باشد تا از ارائه سودی غیر واقعی در گزارشات مصون باشیم به عبارت دیگر شناسائی و ثبت درآمدها سختتر از شناسائی و ثبت هزینه ها میباشد .